یکی از مباحث مهم در بحث کارآفرینی، شناسایی ویژگی های کارآفرینان است، شناخت کارآفرینان به عنوان افراد موفق جامعه باعث می شود که ما نیز این ویژگی ها را در خود پرورش دهیم.

مطالعات نشان می دهد کارآفرینان ویژگی های گوناگونی دارند که در اینجا فقط به عمده ترین آنها اشاره می کنیم:

  • نیاز به موفقیت(need for achievement): نیاز به موفقیت را این چنین تعریف کرده اند: نیاز به موفقیت، عبارت است از تمایل به انجام کار در استانداردهای عا لی به قصد موفقیت در موقعیتهای رقابتی. افراد برخوردار از نیاز به توفیق، مایل اند همواره در چالش باشند و در راه رسیدن به اهداف قابل دسترسی و همچنین نسبت به عملکرد خود، به بازخورد مکرر و منظم زمانی نیاز دارند. این افراد ترجیح می دهند تا شخصا مسئولیت حل مشکلات، تعیین اهداف و دستیابی به آنها را از طریق تلاش شخصی به عهده گیرند.

افرادی که نیاز زیادی به کسب موفقیت دارند، اهداف چالش برانگیزی را برای خود تعیین می کنند و برای رسیدن به آنها به تلاش می پردازند. چنین افرادی برای بازخورد نتیجه رفتارش ارزش زیادی قائل اند و از آن در ارزیابی عملکردشان استفاده می کنند.

اساسا نیاز به موفقیت و پیشرفت، به کنش و واکنش شخصیت و محیط فرد بستگی دارد. معمولا افرادی که نیازشانبه پیشرفت کمتر از ترسشان از شکست باشد، از پذیرش مسئولیت اجتناب می کنند و از قرار گرفتن در وضعیتهای رقابتی و سنجشی می پرهیزند. اینان اگر مجبور باشند وظایفی را برگزینند، وظایف و کارهایی را انتخاب می کنند که یا بسیار مشکل باشد(چون شکست در این گونه کارها طبیعی به نظر می رسد، از این رو نگرانیشان از شکست کمتر می شود) یا بسیار ساده(چون ترس از شکست ندارند). به همین ترتیب، کارهایی را انتخاب می کند که یا به ریسک خیلی بالایی همراهند یا اصلا ریسکی ندارند. در حالی که کارآفرینان کارهایی را انتخاب می کنند که دارای سختی و ریسک متوسط و حساب شده باشد.

  • برخوردار بودن از مرکز کنترل (locus of control) درونی:

عقیده فرد را در این مورد که تحت کنترل وقایع خارجی است یا داخلی، مرکز کنترل می نامند. بیشتر کارآفرینان را دارای مرکز کنترل درونی توصیف کرده اند. افراد دارای کنترل بیرونی معتقدند که وقایع خارجی که خارج از کنترل آنان است، سرنوشت آنان را تعیین می کند. به عبارت دیگر، کارآفرینان موفق، به خود ایمان دارند و موفقیت یا شکست را به سرنوشت، اقبال یا نیروهای مشابه نسبت نمی دهند.

این عقیده که شانس یا سرنوشت، زندگی شخصی فرد را کنترل نمی کند، از خصوصیات ویژه کارآفرینان است. کارآفرینان تمایل دارند فکر کنند که خودشان راه و روش هر چیزی را می دانند و شانس و اقبال نقش و تاثیری در زندگی شخصی و کاری آنان ندارد. به عنوان مثالف اگر از افراد موفق بپرسید که چه چیزی باعث موفقیت شما شده است، در پاسخ خواهند گفت:"تلاش و پشتکار خودم." چنین افرادی به قدرت و توانایی خویش اعتماد دارند و سرنوشت خود را قابل کنترل می دانند.

  • مخاطره پذیری (risk taking):

مخاطره پذیری عبارت است از پذیرش مخاطره ای معتدل که می توانند با تلاشهای شخصی مهار شوند. ریسک پذیری شامل تمایل به مدیریت و بر عهده گرفتن امور و اختصاص منابع به فرصتهایی است که احتمال تقبل هزینه شکست معقولی را نیز به همراه دارند. در اینجا مقصود از مخاطره، ریسک غیر قابل کنترل و بی انتها نیست، بلکه ریسک معتدل، حساب شده و قابل اندازه گیری مد نظر است.

کارآفرین لزوما در پی فعالیت نیست که مخاطره آن زیاد باشد، بلکه مایل است مقدار متوسطی از مخاطره را که برای شروع فعالیت اقتصادی "معمولی" تلقی می شود، بپذیرد. در این حد، او حاضر می شود پول، امنیت، شهرت و موقعیت خود را به خطر اندازد. کارآفرینان هرگز ماجراجویی نمی کنند، بلکه در روی آوردن به مخاطره، بسیار حساب شده و با دقت عمل می کنند و تمام تلاش خود را به کار می بندند تا احتمالات را به نفع خود تغییر دهند.

کارآفرینانی که به ریسکهای متوسط تمایل دارتد، در مقایسه با کارآفرینانی که ریسک حساب نشده ای را می پذیرند، بازده بالاتری را به دست می آورند. آنان مخاطره را می پذیرند، زیرا ممکن است برای اولین بار برخی از کارها را تجربه کنند.

  • استقلال طلبی(need for independence):

نیاز به استقلال از ویژگیهایی است که به عنوان یک نیروی انگیزشی مهم برای کارآفرینان بر آن تاکید شده است. در واقع، نیاز به استقلال را می توان با عباراتی نظیر"کنترل داشتن بر سرنوشت"،"کاری را برای خود انجام دادن" و "رئیس خود بودن" تعریف کرد.

همان گونه که اشاره شد، تمایل به استقلال، یک نیروی انگیزشی برای کارآفرینان است؛ از این رو، آزادی عمل،پاداش دیگر کارآفرینی است.

در واقع، نیاز به استقلال، عاملی است که سبب می شود تا کارآفرینان به اهداف و رویاهای خود دست یابند. احساس خشم آنان از نظام خشک دیوانسالاری، همراه با تعهد خالصانه در قبال ایجاد تغییر، به شخصیت استقلال طلب آنان که می خواهند همه چیز را به شیوه خود انجام دهند، اضافه می شود. البته داشتن استقلال، یک زندگی راحت را تضمین نمی کند. بیشتر کارآفرینان ساعات زیادی را در روز کار می کنند اما رضایت آنان از آنجا حاصل می شود که علی رغم محدودیتهای اقتصادی و محیطی، خود تصمیم می گیرند، کارها را به شیوه خود انجام می دهند، طبق برنامه خود عمل می کنند و سودی را که خود به دست آورده اند برداشت می کنند.

  • خلاقیت:

خلاقیت، توانایی خلق فکرهای جدید است. این فکرها ممکن است به محصولات یا خدمات جدید نیز منجر شوند. در دایره المعارف علوم اجتماعی، برای خلاقیت چنین تعاریفی ذکر شده است؛ برخی آن را توانایی هستی بخشیدن به پدیده ای جدید تعریف کرده اند و عده ای دیگر آن را نه توانایی، بلکه فرایندی روان شناختی یا فرایندهایی تعریف کرده اند که از طریق آنها محصولات جدید و ارزشمند خلق می شوند.

برای تعریف دقیق خلاقیت، باید ابتدا جایگاه نوآوری را مشخص کرد. نوآوری محصول فرایند و خدمات نوآورانه است. خلاقیت نیرویی است که در پس نوآوری  نهفته است. خلاقیت، ارتباط بین تصویر و ایده های نو و عرضه محصول، فرایند و خدمات نوآورانه است.

نوآوری به جستجوی خلاق یا غیر عادی راه حلهای تازه برای مسائل و نیازها بر می گردد. این نوآوری در کار آفرینی شامل تولید محصول یا خدمات جدید در سازمان یا شرکت است (مانند نوآوری در محصول، بسته بندی، مواد، فروش، بهبود و ارتقای مدیریت). هم نوآوری و هم خلاقیت، از اجزای لاینفک کارآفرینی اند و به گفته پیتر دراکر، صاحبنظر معروف در زمینه مدیریت، وجود نوآوری در کارآفرینی به قدری ضروری است که می توان ادعا کرد کارآفرینی بدون آن وجود ندارد و خلاقیت نیز بدون نوآوری نتیجه ای نمی دهد.

  • تحمل ابهام (ambhguity tolerance):

قدرت تحمل ابهام عبارت است از پذیرفتن عدم قطعیت به عنوان بخشی از زندگی، توانایی ادامه حیات با دانش ناقص درباره محیط و تمایل به آغاز فعالیتی مستقل، بی آنکه شخص بداند موفق خواهد شد یا خیر. به نظر می رسد کارآفرینان به مراتب بیشتر از افراد دیگر تحمل ابهام را داشته باشند. کارآفرینان بدون اینکه احساس تهدید یا ناراحتی کنند، قادرند به طور اثربخشی با شرایط و اطلاعات مبهم، ناقص، غیرقطعی، سازمان نیافته و غیرشفاف روبه رو شوند و ضمن رفع ابهامات،آنها را به نفع خود تغییر دهند. در واقع، ابهام، سبب انگیزش آنان می شود.

به طور واضح، کارآفرینان برای اقدام به یک کارتجاری، بیش از هر چیز به اعتماد به نفس، خود هدایتی، خوش بینی و تشویق نیاز دارند. گاهی کارآفرینان تصمیم می گیرند به سرمایه گذاری جدی اقدام کنند، زیرا نمی خواهند افقها و چشم انداز آینده خود را نادیده بگیرند. آنان تمایل به ریسک تضمینی با سود مالی دارند. در رویارویی با این شرایط، بسیاری از افراد کارآفرین برای کنترل سرنوشت شغلی و حرفه ای خود انگیزه می یابند. در عرصه مدیریت و عرصه های مختلف می توانید برخی از این کیرآفرینان را بببینید.