شیوه هاى كهنه آموزشى مانع خلاقیت كودكان ایرانى

روان شناسان مى گویند: بیشتر كودكان زیر 5 سال ایرانى خلاق اند ولى فقط تعداد كمى از آنها بعد از 5 سالگى خلاقیت شان را حفظ مى كنند. این به معناى آن است كه نحوه ی آموزش و پرورش كودكان ما صحیح نیست. ما در خانه و مدرسه ذهن كودكانمان را با اطلاعات از پیش تعیین شده پر مى كنیم و این رویه را تا پایان دوران مدرسه ادامه مى دهیم. به این ترتیب كودكان و نوجوانان ما توانایى كشف، اختراع، استنتاج و نیز قوه ی خلاقیت شان را از دست مى دهند. در واقع شكل آموزش و پرورش ما از لحظه ی تولد كودك با توانمندى هاى او و امكانات بالقوه ی كشور مطابقت ندارد. به این ترتیب نمى توانیم چنان كه باید افراد كارآفرین پرورش دهیم.

كارشناسان مى گویند ایراد نوع آموزش ما این است كه از پیش تعیین شده است. در حالى كه كودكان خودشان باید به جست وجوى اطلاعات بپردازند و با محرك هاى گوناگون از جمله ارتباط با طبیعت، افراد و فیلم هاى مناسب مواجه شوند.

یکی از کارشناسان مى گوید: " در نسل هاى پیشین در كشور ما مثل جوامع و خانواده هاى غربى كنونى، فرزندان به خصوص پسران از سنین كودكى و نوجوانى با مفهوم كار و درآمد آشنا مى شدند. به طورى كه حتى در خانواده هاى ثروتمند نیز شاگردى فرزند و یادگیرى كار، مذموم شناخته نمى شد. "

به این ترتیب لازم است كه خانواده هاى ایرانى نگرش خود را یك بار دیگر تغییر دهند. این تغییر هم با آموزش ممكن است.

خلاقیت با آزادى شكوفا مى شود

آلبرت انیشتین در خاطراتش مى گوید: " نظریه ی نسبیت نمى توانسته در دوران بزرگسالى من شكل گرفته باشد زیرا آدمى در بزرگسالى فرصتى براى اندیشیدن به فضا و زمان ندارد. اینها چیزهایى است كه وقتى كودك بودم به آنها فكر كرده ام."

به این ترتیب پرورش خلاقیت كودكان تأثیر مهمى در آینده ی آنها دارد. بسیارى از كودكان تیزهوش اند ولى در بزرگسالى هرگز متناسب با هوش شان پیشرفت نمى كنند. این موضوع به نحوه ی آموزش و پرورش آنها برمى گردد.

دكتر معصومه رفیقى روان شناس كودكان مى گوید: " جان لاك مى گفت بچه ها طبیعت منفعلى دارند. با پاداش و تنبیه باید رفتار آنها را تقویت كرد. " بعدها روسو گفت : " بچه طبیعتاً فعال است. خودش اكتشاف مى كند و اگر مانعى مقابلش ایجاد نشود، خلاق مى شود. "  الآن نظریه ی روسو غلبه دارد. به طور كلى سن 5سالگى سن جهش سریع در خلاقیت است. خلاقیت هم در آزادى شكل مى گیرد. هر بچه اى به نوعى استعدادهاى خودش را نشان مى دهد. آزادى به خلاقیت امكان بروز مى دهد و محدودیت مانع بروز آن مى شود. بازدید از مكان هاى مختلف هم خلاقیت را تقویت مى كند. محیطى كه باید خانواده ها براى بروز خلاقیت ایجاد كنند محیطى است كه بچه ها آزادانه فكر كنند. همچنین خانواده ها باید براساس رشد و نیاز بچه، اسباب بازى در اختیارش قرار دهند. به قول «اولین شارپ» بازى تفكر كودك است. بچه ها در سنین پیش از دبستان با بازى آموزش مى بینند و با محیط اطرافشان مواجه مى شوند و تطبیق پیدا مى كنند.»

بسیارى عقیده دارند یكى از موانعى كه در بعضی كشورهادر مقابل خلاقیت وجود دارد، این است كه مردم این كشورها بیشتر دوست دارند كه كودكانشان را مطیع بار بیاورند و حس پرسشگرى آنها را سركوب مى كنند.

مطالب قبلی

مطالب مرتبط