به سوی کامیابی

خلاقیت از جمله مسائلی است که که درباره ماهیت و تعریف آن اکنون بین محققان  و روانشناسان توافقی نشده است.تورنس پس از 50 سال تحقیق و آزمون درباره خلاقیت،معتقد است  نمی تواند تعریف صریح و جامعی از خلاقیت داد.آزوبل نیز می گوید خلاقیت یکی از مبهم ترین و مغشوش ترین اصطلاحات روان شناسی و تعلیم و تربیت امروز است.اما ابهام در مفهوم،به معنی پیچیدگی جریان خلاقیت نیست،زیرا خلاقیت را می توان به راحتی در زندگی روزمره حس کرد.با وجود این،بیش از صدها تعریف برای خلاقیت ارائه شده است.

از جمله تعاریف زیر:

• خلاقیت یعنی رهایی از عادتهای ذهنی.
• خلاقیت=توانایی تفکر + کشتن ویروسهای ذهنی
• خلاقیت یعنی نگاهی متفاوت به پدیده هایی که دیگر مردم نیز به آنها می نگرند
• خلاقیت یعنی فرآیند تغییر، توسعه و تکامل در سازمان بندی حیات ذهنی
• خلاقیت عبارت است از برآیند حساس شدن به مسائل،نواقص، شکافهای دانش، عناصر مفقوده،ناهماهنگیها و شناسایی دشواریها، جست و جوی راه حل ها، حدس زدن ها، منظم کردن فرضیه هایی درباره نواقص،آزمودن و دوباره آزمودن.
• خلاقیت یعنی شناسایی نیاز و ارضای آن

اما چیزی که اغلب دانشمندان بر آن اتفاق نظر دارند،این است که:

در بین عموم مردم،واژه های خلاقیت ، نوآوری ، ابتکار ، اختراع و تازگی ، همگی به یک معنا به کار می روند، اما در کتب تخصصی و در بین افراد صاحبنظر و متخصص،هر یک از آنها مفهوم ، تعریف و کاربرد جداگانه ای دارد:

ابتکار: فرآیند ایجاد هر چیز جدیدی که قبلا وجود نداشته است.

خلاقیت: فرآیند ایجاد هر چیز جدید و با ارزش.

نوآوری: فرآیند ایجاد هر چیز جدیدی که برای فرد،گروه،سازمان و صنعت یا اجتماع خاصی ارزش مهمی داشته باشد.به عبارت دیگر:

بنابراین،هر زمان که ایده جدید و با ارزشی به نمونه ای تبدیل شود،آن ایده به خلاقیت(اختراع) تبدیل شده و هر زمان نمونه اولیه به تولید انبوه رسد،می توان گفت نوآوری شده است.

اختراع: هرگاه ایده جدیدی از ذهن مخترع به طرح تبدیل یا نمونه ای از آن ساخته شود،آن ایده به اختراع بدل می شود و تا زمانی که در ذهن فرد است و عینیت بیرونی نیافته است،اختراع محسوب نمی شود.

تازگی: تازگی به معنی خلق یا پدید آوردن چیز جدیدی نیست،بلکه بیشتر بعد زمان در آن مستتر است.به عبارت دیگر،هر چیز تازه ای خلاقیت نیست اما هر خلاقیتی چیز تازه ای در خود دارد.به عنوان مثال، هر روز به طور تازه ای مسواک می زنیم اما این به معنی خلاقیت ما نیست. در واقع،بهتر است گفته شود خلاقیت مجموع تازگی و ارزش است.