به سوی کامیابی

مقدمه

كسب و كار الكترونیك به عنوان یكی از زیر مجموعه های فناوری اطلاعات و ارتباطات در دهه گذشته رشد بالایی را تجربه كرده است. به طوری كه رویكرد سیاست اكثر موسسات تجاری در پذیرش و به كارگیری كسب و كار الكترونیك در جهت ورود به بازارهای جهانی و جذب مشتریان جدید موثر و كارا در این راستاست. اما به كارگیری كسب و كار الكترونیك در فعالیتهای تجاری نیازمند توجه به یك سری عوامل درونزا و برونزای تاثیرگذار بر آن است. به طوری كه توجه بنگاههای تجاری به این عوامل و برنامه ریزی در جهت استفاده مطلوب از فناوری كسب و كار الكترونیك ضمن آنكه موفقیت بهره برداری از آن را تضمین خواهد كرد، زمینه رشد بنگاههای استفاده كننده را نیز فراهم می كند. بنابراین، در این مقاله ابتدا تعاریف، انواع، شیوه ها، مزایا و معایب استفاده از كسب و كار الكترونیك بیان می شود. در قسمت دوم چارچوب تحلیلی كه در آن استفاده از كسب و كار الكترونیك منتهی به افزایش انگیزه صادراتی می شود، تشــریح می گردد. در قسمت سوم به مطالعه موردی تجربه هند در این زمینه اشاره شده و در نهایت پیشنهاداتی در این راستا ارایه می شود.

كسب و كار الكترونیك

كسب و كار الكترونیك تعاریف متعددی دارد كه در زیر به برخی از آنها اشاره می شود:
- كسب و كار الكترونیك وسیله ای كه مسیر رسیدن بنگاهها به بازار را هموار می سازد. مسیری كه مشتریان در آنجا اقدام به خرید كالا و خدمات می كنند؛
- كسب و كار الكترونیك وسیله ای است كه به استفاده كنندگان آن امكان رسیدن به مشتریان موثر و كارآمد را فراهم می سازد؛
- كسب و كار الكترونیك توانایی هدایت تجارت از طریق شبكه های الكترونیك نظیر اینترنت و شبكه جهانی است.

تجارت الكترونیك

براساس تعریف دفتر توسعه جامعه اروپا(OECD) به طور كلی تجارت الكترونیك، معاملات را در ارتباط با فعالیتهای تجاری افراد و سازمانها شكل می دهد. این فعالیتها براساس پردازش و انتقال اطلاعات دیجیتالی (متن، صدا و تصاویر) مبتنی هستند.
تجارت الكترونیك، به مجموعه فعالیتهایی اطلاق می گردد كه مستقیماً به وسیله ارتباطات الكترونیكی (شبكه ای) پشتیبانی می شود.
تفاوت كسب و كار الكترونیك و تجارت الكترونیك كسب و كار الكترونیك به مفهوم كلی شامل به كارگیری فناوریهای جدید برای برقراری ارتباطات زنجیره ای بین سازندگان، فروشندگان، عرضه كنندگان و به طور كلی ارایه دهندگان كالا و خدمات از یك سو و خریدار و مصرف كننده و یا به طور كلی مشتری از سوی دیگر است و نتیجه آن اتخاذ تصمیمهای بهتر، بهینه سازی كالا و خدمات، كاهش هزینه ها و گشودن كانالهای جدید است. ولی تجارت الكترونیك به هر شكلی از نقل و انتقالات در تجارت اطلاق می شود كه در آن طرفین، بیشتر از طریق الكترونیكی با یكدیگر در تماس هستند تا از طریق نقل و انتقالات فیزیكی. به عبارت دیگر، تجارت الكترونیك زیربخشی از كسب و كار الكترونیك در سازمانها است، زیرا در كسب و كار الكترونیك، شكل الكترونیكی كلیه فرایندهای كسب و كار سازمان از قبیل تولید، تحقیق و توسعه امور اداری، مالی، مدریت نیروی انسانی، پشتیبانی و تجارت مطرح است. در حالی كه در تجارت الكترونیك تنها فرایند تجارت سازمان به صورت الكترونیك یك جزء بنیادی از كسب و كار الكترونیك به حساب می آید.
كسب و كار الكترونیك باعث می شود تا فرایندهای تجارت، روابط و دادوستد جهانی گردد. محیط تجاری شركت، ممكن است، شامل یك شبكه جهت دسترسی به سازمانهای عمومی یا شبكه هایی كه با محافظت خاص برای دسترسی افرادی خاص طراحی شده و یا حتی شبكه داخلی باشد كه برای دسترسی افراد و كارمندان داخل شركت طراحی شده است. كسب و كار الكترونیك تنها قراردادن یك صفحه شبكه ای نیست. بلكه محیط مدلهای تجاری اعم از تجارت با كارمندان، مشتریان، تامین كنندگان و شركا است.

انواع كسب و كار الكترونیك

كسب و كار الكترونیك بسته به اینكه طرفهای معامله سازمانها یا افراد باشند به انواع زیر تقسیم می شوند. در اینجا روابط بر مبنای اهداف تجاری شكل می گیرد.
واحد تجاری با واحد تجاری (BUSINESS TO BUSINESS = B2B) ؛
واحد تجاری با مصرف كننده (BUSINESS TO CONSUMER = B2C)
مصرف كننده با مصرف كننده (CONSUMER TO CONSUMER = C2C)
واحد تجاری با دولت (BUSINESS TO GOVERNMENT = B2G)
دولت با واحد تجاری (GOVERNMENT TO BUSINESS = G2B)

شیوه های كسب و كار الكترونیك

به طور كلی سه شیوه معاملات كسب و كار الكترونیكی وجود دارد: OFF LINE = در این شیوه بنگاهها برای انجام فعالیتهای تجاری از سیستم پست الكترونیكی استفاده می كنند.
ON LINE = در این شیوه،& بنگاهها از طریق «تعیین كننده متحدالشكل منبع» (UNIFORM RESOURCE LOCATOR = URL) اقدام به معاملات تجاری می كنند. URL ها  آدرسهایی هستند كه ساختار آنها برای همه كامپیوترها یكسان است و به وسیله آن می توان به منبع مورد نظر دست یافت. دروازه شبكه (PORTAL) یك صفحه شبكه است كه در آن لینك هایی برای رفتن به سایت های محتوی اخبار مربوط به موضوعهای مختلف وجود دارد. این صفحات دارای تعداد زیادی آدرس با موضوعهای مختلف هستند. خدمات دروازه شبكه اغلب شامل موتورهای جستجوگر، پست
الكترونیكـــــی، چت، نقشه ها، فروش و گزینه های دیگری برای مشتریان است. درواقع دروازه های شبكه هدفی برای تبلیغات و بازاریابی هستند. مزایای استفاده از كسب و كار الكترونیك:
نزدیك شدن ارتباطات؛
دستیابی به بازارهای جدید؛
افزایش میزان فروش و سود؛
حذف هزینه هایی مانند تهیه كاغذ، چاپ، بروشور و كاتالوگ؛
كاهش هزینه های معاملاتی و تداركاتی؛
بهبود مدیــریت بر روابط مصرف كننده، عرضه كننده و كاركنان؛
كاهش آلودگی محیط زیست، ترافیك و ازدحام.

ادامه مطلب...